وبلاگ گويا

نگارنده نيز كه بيش از تخصص و سابقه، دلبسته ژورناليسم و رسانه است، از قضا چندي است نويسنده ثابت اين پايگاه شده و عمدتا در دو مقوله ( مسائل اجتماعي و نيز رسانه) مي نويسد. پس از مدتي نوشتن و بالطبع خواندن و پيگيري دقيق تر گويانيوز، انتقاداتي چند از نظر ژورناليستي در ارتباط با اين سايت به نظر رسيد كه قصد نوشتن آنها نبود، اما هرچه مي گذرد تعلق به اين پايگاه بيشتر مي شود و علاقه به بهتر شدن آن افزون تر؛ پس چند اشكالي كه به نظر مي رسيد در قالب چند پرسش گسسته از سردبير محترم گويا نيوز مكتوب شد تا در معرض قضاوت گردانندگان و خوانندگان اين پايگاه قرار گيرد.

 آيا به صرف نوشتن مطالبي به صورت پاورقي، مي توان مهمترين قسمت گويانيوز (سمت چپ بالا) را به مطالب نه چندان جذاب و پرخواننده اختصاص داد؟ با توجه به قلم خوب و پركار آقاي نبوي و نيز استقبالي كه از مطالب او مي شود، اختصاص يك ستون ثابت به نبوي (و نيز آرشيو جداگانه آثار او) كاري درست به نظر مي رسد اما اختصاص فضاي مشابهي به سايرين (در حال حاضر آقاي درويش پور و خانم شهيدي) به شدت جاي سووال دارد.سردبير گويا نيوز به چه دليل سفرنامه بيات شده و كم طرفدار هنگامه شهيدي از سفر عراق را در بيش از شصت قسمت (تاكنون) بر روي سايتي مي گذارد كه نه فقط خبرها، بلكه مقالات نيز براي حضور در آن بايد به روز باشند. يا سلسله مقالات مهرداد درويش پور (هر چند ارزشمند است) چه خلاقيت يا جذابيت ژورناليستي اي دارند كه به اين وضعيت منتشر مي شوند؟ به فرض كه امكان نظر سنجي از خوانندگان در زمينه محبوبيت نوشته هاي اين چنيني مقدور نباشد، آيا شمارنده بازديدكنندگان نيز نمي تواند سردبير گويا نيوز را از ميزان استقبال خوانندگان مطلع كند و ايشان را در گرفتن تصميم مناسب، ياري؟
 ملاك انتخاب يك مطلب براي انتشار در بخش تيتر اول چيست؟ مثلا چرا مقالات آقاي مسعود بهنود كه به طور جداگانه در وب سايت خود وي منتشر مي شوند (و اصولا براي همانجا هم نوشته مي شوند) در اين بخش آورده مي شوند؟ (3) يا اخبار معمولي و تا حدودي كم ارزشي مثل خبري با عنوان «دستگيري 80 دختر و پسر جوان به خاطر شرکت در جشن» در اين بخش (تيتر اول) چه ميكند؟ (4) يا مثلا مصاحبه اي كه آقاي باقي با خبرنگار ايسنا انجام داده اند به چه دليل در اين بخش و آن هم در صدر مطالب بخش تيتر اول مي آيد؟ (5)
· چرا در ستون سمت راست و در قسمت اسامي نويسندگان ثابت گويانيوز (كه به ترتيب حروف الفباست) نام سيد ابراهيم نبوي پيش از بقيه آمده است؟ البته گمان نميرود نويسندگان گويانيوز ( چه نبوي و چه سايرين) هيچكدام در بند اين «پس و پيشي» ها باشند، اما آيا اين تبعيض خلاف ادب رسانه اي نيست؟
· چرا هيچ آدرسي براي ارتباط خوانندگان و نويسندگان علاقه مند به ارسال مطلب به خبرنامه گويا، در صفحه اصلي گويانيوز قرار ندارد؟ حتي با فرض «احتياط براي آلودگي ميل باكس با ويروس ها» نيزآيا مسوولين اين سايت بزرگ نمي توانند يك اي ميل ساده در يك سايت عمومي (مثل ياهو) را در دسترس خوانندگان قرار دهند؟ آيا اين درست است كه دانستن اي ميل سردبير گويا تبديل به يك «رانت» شود؟
· ملاك انتخاب و انتشار مطلب در «صفحه سياست» چيست؟ چرا گاهي اوقات اين بخش آلت دست عده اي فرصت طلب و سواستفاده چي مي شود تا با درج اخبار نادرست و بدون منبع، وبا استفاده از برد وسيع گويا نيوز در راستاي شايعه سازي و ايجاد شانتاژ به اهداف خود برسند؟ (6)
· به چه دليل و تحت كدام ضابطه، « خبري » از يك خبرگزاري رسمي و « طنزي » سياسي و « مقاله اي » ازرشمند و « اطلاعيه اي » از دفتر يكي از مراجع تقليد و « سرمقاله » كيهان و خبري بدون منبع (معمولا با اسامي مستعار يا تحت عنوان امضا محفوظ) همه در كنار هم و تحت عنوان «صفحه سياست» درج مي شوند؟ آيا اين به معناي وسعت نظر و كثرت گرايي است يا شلختگي و هرج و مرج رسانه اي؟
· فرق بين مطالب منتشره در «صفحه» هاي سياست و فرهنگ و جامعه با لينكهايي كه تحت عناوين سياست و فرهنگ و جامعه «در سايتهاي ديگر» چيست؟ آنچه كه مشهود است اين است كه مطالب گروه اول روي خود وب سايت گويا قرار دارند و مطالب گروه دوم توسط لينك به سايتهاي اصلي ارجاع داده شده اند. اما تمام مطلب اين نيست و آنچه با كمي دقت رخ مي نماياند اين است كه عموم مطالب بخش هايي نظير « جامعه در سايت هاي ديگر» و «تكنولوژي در سايت هاي ديگر» متعلق به چند سايت معدود و با موضوعاتي محدود است. بهتر نيست سردبير محترم گويا نيوز يا تنوع لازم را در لينكهاي مربوطه رعايت كند و يا ( اگر اين امر به هر دليلي مقدور نيست) دست كم عناوين مزبور را چنين تغيير دهد:« فيمينيسم در سايت هاي ديگر» و «آي تي در سايت ها ديگر»؟!
 و در آخر آنكه چه كسي يا سازماني مسووليت محتواي مطالبي كه در قالب «خبر» در گويا نيوز منتشر مي شوند را بر عهده مي گيرد؟ غالبا رسم بر اين است كه يا منبع خبر ذكر مي شود (كه مسووليت درستي و نادرستي خبر، به منبع اوليه آن باز مي گردد) و يا مسووليت حقوقي و اخلاقي محتواي خبر متوجه رسانه منتشر كننده آن خبر مي شود. آيا مجموعه گويا نيوز، مسووليت اخبار و شايعات بي نام و نشاني ( و حتي بعضا غير معقولي) كه از منابع غير رسمي براي اين رسانه ارسال و از طريق گويا نيوز منتشر مي شود را مي پذيرد؟

-------------------

در پايان يادآوري اين نكته ضروري است كه بازنمايي (و حتي درشتنمايي) اشكالات مطروحه، نه از سر ناديده گرفتن محاسن و مزاياي اين وب سايت است و نه به معناي «زياده داني » منتقد؛ بلكه به مصداق «هر كه بامش بيش، برفش بيشتر » اهميت و مقبوليت گويا نيوز ، اشكاليابي هاي دقيقتر و نقدهاي بيرحمانه تري را مي طلبد كه بهتر است از قلم و زبان يك دوستدار سابق و دوستدار و همكار فعلي ابراز شود.
از اينها گذشته حتي اطمينان قطعي از درستي اشكال و نادرستي آنچه كه مورد نقد قرار گرفته هم حاصل نيست. نكاتي به ذهن آمد و نوشته شد.
تا چه قبول افتد و چه در نظر آيد.

تهران - محمود فرجامي
M_farjami@hotmail.com
-------------------------------------
زيرنويس ها:

1 - در حال حاضر روزانه حدود 75 هزار نگاه (ويو) و حدود 33 هزار بازديد (ويزيت) از صفحه اول، به روايت سايت متر.
2 - البته برخي از اين ويژگي ها (نظير عدم وابستگي به جريان سياسي خاص) از طرف برخي خوانندگان و مراجعان مورد مناقشه قرار گرفته است و بعضا اتهاماتي نيز از طرف اينان نيز متوجه مديريت اين وب سايت شده است كه در جاي خود مي تواند بررسي شود.
3 - احتمالا سردبير گويا نيوز هم مانند منتقد به استاد ارادت دارد ولي اينها به هيچ وجه مجوزي براي زير پا گذاشتن قواعد يك رسانه نمي شود.
4 - جالب تر آنكه وقتي متن اين خبر خوانده شود معلوم ميگردد كه اين خبر يك خبر بسيار معمولي و از آن بدتر بدون منبع است. در جايي از اين خبر آمده است: خانواده يکي از دستگيرشدگان به خبرنگار ما گفت... كه اصولا معلوم نيست اين ما كيست و چكاره است! آيا خبرنگار گويا نيوز است يا يك منبع خبري ديگر؟
5 - براي پيشگيري از هرگونه سو تفاهم احتمالي اين توضيح داده مي شود كه بحث در اينجا بر سر اهميت آقاي باقي يا كيفيت مصاحبه ايسنا نيست، بحث بر سر اين است كه چگونه و بر اساس چه معياري يك خبرنگار با صرف هزينه شخصي و بدون يك ريال دريافت، مصاحبه مشابهي را اختصاصا براي انتشار در گويا نيوز تهيه كند و بعد ببيند مصاحبه اش در همان بخشي منتشر مي شود كه نظير چنين مطالبي منشر مي شوند و دلسرد نشود؟
6 - نمونه ها بسيارند و تقريبا هر روز بر روي سايت خود نمايي مي كنند. براي مثال روزي خبر از خودسوزي چند دانشجو در يكي از دانشگاهها در گويانيوز منتشر مي شود كه با كمي تحقيق مشخص مي شود خبري بي پايه و صرفا براي تحت فشار قرار دادن دانشگاه (بدون پرداختن هيچ هزينه اي) است.

[اين مطلب از خبرنامه گويا مورخ 5 ارديبهشت 83 نقل شده است.]